Humanistyka a reforma polskiej nauki

Włodzimierz Bolecki, Ewa Dahlig−Turek, Przemysław Urbańczyk


Humanistyka ma dziś wielką szansę zdefiniowania swoich potrzeb w nowych warunkach, jakie stwarza członkostwo Polski w UE i przygotowywana przez MNiSW reforma nauki.

Mimo zasadniczych różnic pomiędzy statusem, sposobami organizacji, finansowania w tzw. hard sciences (nauki eksperymentalne, ścisłe, o życiu) a humanistyką, należy usilnie dążyć, by ogólne reguły obowiązujące w tych dwóch dziedzinach były identyczne.

Konieczne jest równocześnie zagwarantowanie rozwiązań modyfikujących (elastycznych lub odmiennych) wszędzie tam, gdzie w grę wchodzi specyfika humanistyki jako całości lub jej poszczególnych dyscyplin. Dla instytutów PAN, które muszą mieć charakter institutes of advanced studies (bo tylko to uzasadnia ich odmienność od jednostek uniwersyteckich mających obowiązki dydaktyczne), są to przede wszystkim kwestie następujące.

FINANSOWANIE BADAŃ

Należy rozdzielić finansowanie zespołów realizujących wieloletnie projekty badawczo−dokumentacyjno−edytorskie w zakresie badań nad kulturą narodową od finansowania zespołów realizujących krótkoterminowe (do 3−5 lat) projekty badawcze (oraz projekty indywidualne).

Zespoły realizujące wieloletnie projekty badawczo−dokumentacyjno−edytorskie w zakresie badań nad kulturą narodową powinny być traktowane identycznie jak priorytetowe projekty zamawiane przez państwo i finansowane przez NCBiR. Ze względu na to, że powstają okresowe mody na tematy badań, do których dostosowują się grantobiorcy, przy NCBiR powinien powstać specjalny fundusz dla humanistyki (FH). O potrzebie utworzenia takiego funduszu wspomniał kilka miesięcy temu prezes PAU prof. Andrzej Białas. (...)

Pełny tekst w wydaniu drukowanym.
Prof. dr hab. Włodzimierz Bolecki, literaturoznawca, profesor w Instytucie Badań Literackich PAN, wiceprezes Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Dr hab. Ewa Dahlig−Turek, muzykolog, docent i wicedyrektor ds. naukowych w Instytucie Sztuki PAN, przewodnicząca Komitetu ds. Współpracy z European Association of Research Managers and Administrators przy Prezydium PAN. Prof. dr hab. Przemysław Urbańczyk, archeolog, profesor w Instytucie Archeologii i Etnologii PAN.